Cookiebanner verplicht? Zo zit het met cookies en GDPR op je website (België & Nederland)
Een cookiebanner is verplicht zodra je website niet strikt noodzakelijke cookies of trackers gebruikt, zoals bezoekersstatistieken, marketingpixels of sociale-mediaknoppen. Voor die cookies heb je vooraf toestemming nodig, en weigeren moet even makkelijk zijn als aanvaarden. Gebruik je alleen strikt noodzakelijke cookies, dan hoef je geen toestemming te vragen.
Gepubliceerd op
Geschreven metAI
Bewerkt doorJe Website Online
Een cookiebanner is verplicht zodra je website niet strikt noodzakelijke cookies of vergelijkbare trackers gebruikt, zoals bezoekersstatistieken, marketingpixels of sociale-mediaknoppen. Voor die cookies heb je vooraf toestemming van je bezoeker nodig (Gegevensbeschermingsautoriteit). Gebruik je alleen strikt noodzakelijke cookies, dan hoef je geen toestemming te vragen. Hieronder lees je wanneer dat zo is, waar een banner aan moet voldoen en wat er recent nog bijkwam.
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Vraag het na bij een jurist of bij de toezichthouder.
Wanneer heb je toestemming nodig, en wanneer niet?
De Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) stelt het zo: toestemming is in principe nodig voor alle cookies en vergelijkbare technologieën, ook als er geen persoonsgegevens in zitten. Daar vallen ook local storage, tracking-pixels en device fingerprinting onder (GBA, cookie-checklist).
Er zijn twee uitzonderingen, de "strikt noodzakelijke" cookies (GBA):
- Strikt noodzakelijke functionele cookies: nodig voor een dienst die je bezoeker uitdrukkelijk vraagt. De GBA noemt als voorbeelden het tijdelijk bewaren van de taalkeuze, van cookievoorkeuren en van de inhoud van een winkelmandje.
- Strikt noodzakelijke technische cookies: nodig om een bericht over een elektronisch communicatienetwerk te versturen, zoals sessiecookies voor load balancing.
Alles wat daarbuiten valt, heeft toestemming nodig. Dat geldt volgens de GBA ook voor analytische cookies: die zijn niet nodig om een gevraagde dienst te leveren, maar enkel om statistieken aan de website-eigenaar te bezorgen. Er is in de huidige wetgeving geen vrijstelling voor het meten van je publiek, zelfs niet met eerstepartijcookies. Hetzelfde geldt voor cookies van sociale-mediaknoppen en voor advertentiecookies.
Vraag je geen toestemming, dan moet je je bezoekers nog altijd duidelijk informeren. Dat doe je in je cookiebeleid, waar we verderop op terugkomen.
En in Nederland?
Richt je je ook op Nederland, dan kijkt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) mee. Volgens de AP mag je ervan uitgaan dat je persoonsgegevens verwerkt zodra je trackingcookies of vergelijkbare technieken gebruikt, en soms ook bij functionele en beperkte analytische cookies. Dan moet je voldoen aan de AVG (AP, Heldere cookiebanners). De AP somt negen vuistregels voor een goede banner op. Die komen grotendeels overeen met wat de GBA vraagt: informatie vooraf, geen vooraf aangevinkte vakjes, duidelijke tekst, weigeren en accepteren op dezelfde laag, en toestemming even makkelijk intrekken als geven.
Dit artikel focust op de regels van de AP-pagina en de Belgische GBA. Welke Nederlandse regels er precies gelden voor jouw situatie, bijvoorbeeld voor analytische cookies, controleer je best bij de AP zelf.
Wat een goede cookiebanner moet doen
Heb je wel toestemming nodig, dan stellen GBA en AP dezelfde basiseisen. Toestemming moet voorafgaand, vrij, specifiek, geïnformeerd, actief en ondubbelzinnig zijn, en je bezoeker moet haar ook weer kunnen intrekken (GBA). Vertaald naar een banner geeft dat deze checklist:
Bronnen: Gegevensbeschermingsautoriteit (cookies en cookie-checklist) en Autoriteit Persoonsgegevens (Heldere cookiebanners).
Wat dat in de praktijk betekent:
- Weigeren even makkelijk als aanvaarden. Een knop "alles aanvaarden" zonder knop "alles weigeren" op dezelfde laag voldoet niet. De GBA zegt ook dat een knop "instellingen beheren" naast "alles aanvaarden" niet volstaat (GBA, cookie-checklist). De AP vult aan: weigeren mag niet meer klikken kosten dan accepteren, en de weigerknop mag niet verstopt zitten of bijna niet afsteken tegen de achtergrond.
- Niets vooraf aangevinkt. Een vakje dat je bezoeker moet uitvinken, telt niet als toestemming, ook niet in een tweede laag.
- Eerst kiezen, dan cookies. Zolang je bezoeker niet gekozen heeft, plaats je geen niet strikt noodzakelijke cookies. Verder surfen, de banner wegklikken of de algemene voorwaarden aanvaarden telt niet als toestemming.
- Kiezen per doel. Je bezoeker moet minstens in een tweede laag per doel kunnen kiezen. De GBA ziet eigen reclame, reclame van derden en sociale-mediaknoppen als aparte doelen.
- Duidelijke informatie in de eerste laag. Wie de cookies plaatst, hoe je accepteert of weigert, wat de gevolgen zijn en dat je toestemming kunt intrekken. De volledige cookielijst met doel, duur en ontvangers mag in een lagere laag.
- Intrekken met één klik. De GBA noemt een duidelijk zichtbare link of knop waar je cookie-instellingen beheert als voorbeeld.
- Geen cookiewall. Wie cookies weigert, moet de website nog kunnen gebruiken. De GBA noemt cookiemuren niet toegestaan.
Onthoud je keuze van een bezoeker met een cookie? Dan acht de GBA een levensduur van 6 maanden in beginsel redelijk.
Het nieuwste signaal: GBA-beslissing 285/2026
De Geschillenkamer van de GBA nam op 19 oktober 2026 beslissing 285/2026. Het ging om een klacht uit mei 2020 over een cookiebanner die op het eerste niveau alleen een knop "alles accepteren" had en een link naar "meer uitleg". De Geschillenkamer stelde vast dat zo'n banner geen geldige toestemming oplevert zolang je op het eerste niveau wel alle cookies kunt aanvaarden maar niet alle niet strikt noodzakelijke cookies kunt weigeren. Dat doet volgens haar afbreuk aan het vrije karakter van de keuze (GBA, beslissing 285/2026).
Let wel op wat er niet gebeurde: er kwam geen sanctie. De Geschillenkamer seponeerde de klacht omdat de feiten verjaard waren en omdat het bedrijf zijn banner inmiddels had aangepast, met zowel een knop "accepteren" als een knop "weigeren" op het eerste niveau. Het is één dossier over één bedrijf, maar het bevestigt in een recente beslissing wat de GBA al in haar checklist zette.
Veelgemaakte fouten op kleine websites
Veel banners gaan op dezelfde punten de mist in. Controleer of dit ook bij jou speelt:
- Alleen "accepteren" en "instellingen". Zie hierboven: weigeren hoort op dezelfde laag.
- Een weigerlink die verstopt zit in lopende tekst. De AP noemt dat uitdrukkelijk als voorbeeld van hoe het niet moet.
- Extra bevestiging bij weigeren. Weigeren mag niet meer klikken kosten dan accepteren.
- Vage knoppen. De AP raadt duidelijke woorden aan, zoals "accepteren", "akkoord" of "weigeren".
- Toestemming koppelen aan een privacybeleid. De GBA zegt dat je het verzoek om toestemming niet mag koppelen aan het aanvaarden van algemene voorwaarden of een privacybeleid.
- "Gerechtvaardigd belang" als uitweg. De AP waarschuwt dat toestemming en gerechtvaardigd belang niet door elkaar mogen lopen, en dat gerechtvaardigd belang geen geldige grondslag is voor gepersonaliseerde advertenties.
- Wijzen naar je banner-plugin. Werkt je consent-tool niet naar behoren? Volgens de AP ontslaat dat jou niet van je eigen verantwoordelijkheid.
Vergeet je cookiebeleid niet
Plaats of lees je cookies of andere trackers, dan moet je op je website ook een cookiebeleid publiceren, schrijft de GBA. Het moet minstens bevatten: wie verantwoordelijk is, welke cookies je gebruikt en waarvoor, hoe lang ze meegaan, wie ze kan lezen, hoe je bezoeker ze kan wissen, op welke rechtsgrond je steunt, welke rechten je bezoeker heeft en dat je bezoeker klacht kan indienen bij de GBA. Schrijf het in begrijpelijk Nederlands als je je op een Nederlandstalig publiek richt (GBA).
Een cookiebeleid is niet het enige dat verplicht op je site hoort te staan. Wat daar nog bij komt, zoals je ondernemingsnummer en contactgegevens, lees je in ons artikel Wat moet er verplicht op je website staan?.
Minder cookies, minder gedoe
Het eenvoudigste cookiebeleid heeft een website zonder trackers. Een kleine bedrijfswebsite die vooral uitlegt wat je doet en hoe klanten je bereiken, heeft vaak weinig nodig. Voeg je bezoekersstatistieken, advertentiepixels of sociale-mediaknoppen toe, dan heb je een banner nodig die aan bovenstaande eisen voldoet. Dat is een bewuste keuze: wil ik die extra's echt?
Je beslist zelf welke extra's er op je site komen. Alle websites van Je Website Online draaien zonder PHP, en hoe minder externe scripts en embeds je toevoegt, hoe minder je hoeft uit te leggen en te beheren. Voor een zaak als een kapper, een restaurant of een coachpraktijk volstaat vaak een eenvoudige site. Een Light-website van 1 pagina kost €249, Medium met 3 pagina's €599 en Pro met 5 pagina's €949, telkens eenmalig, exclusief btw en met hosting inbegrepen. Op de prijzenpagina zie je wat er per pakket bij zit. Twijfel je welk pakket past? Lees dan Onepager of meerdere pagina's of Wat kost een website laten maken?.
Checklist voor je eigen website
Loop dit na voor je live gaat of als je je banner nog niet hebt nagekeken:
- Weet je welke cookies, pixels en embeds je site plaatst? Maak een lijst.
- Verwijder wat je niet echt nodig hebt: elke tracker minder is een keuze minder om uit te leggen.
- Plaatst je site pas niet-noodzakelijke cookies nadat je bezoeker ja zei?
- Staan "accepteren" en "weigeren" op dezelfde laag, even duidelijk afgebeeld?
- Zijn alle schuifjes en vakjes standaard uit?
- Kan je bezoeker per doel kiezen en zijn keuze op elk moment aanpassen?
- Heb je een cookiebeleid met de elementen die de GBA noemt?
- Controleer je je instellingen opnieuw na elke wijziging aan je site of je banner-tool?
Past er iets niet? Pas het aan of vraag hulp van een jurist. De GBA benadrukt zelf dat haar checklist niet exhaustief is en geen nieuwe verplichtingen toevoegt.



